Boekbespreking. De jarenlange strijd van Ulli Jessurun d’Oliveira tegen de praktijk van ‘reservisten’ bij de Hoge Raad, waar door deze redactie ook kritiek op is geuit (AA20170667), zal weinig juristen nog zijn ontgaan. Voor diegenen wier interesse in dit onderwerp verder gaat dan nieuwskoppen of blogberichten is er nu dit 217 pagina’s tellende boek. Jessurun d’Oliveira begint met een uiteenzetting van zijn bezwaren – die in de rest van het boekje regelmatig herhaald worden – en geeft daarna een chronologische weergave van zijn over het algemeen toch vrij eenzame verzet tegen de reservistenpraktijk. Om het hier nog maar eens kort te herhalen: volgens de wet (art. 75 Wet RO) worden zaken bij de Hoge Raad behandeld en beslist hij in panels van drie of vijf raadsheren. In de praktijk beraadslaagt echter elke hele kamer over de aangebrachte zaak. De leden uit de kamer die niet in het panel zitten – de reservisten – doen op gelijke voet mee. Dat is, wat men er verder ook van vindt, toch in elk geval wat vreemd. Jessurun D’Oliveira heeft daarover gepubliceerd (al in 1999), aangifte tegen de Hoge Raad gedaan (2017), een wrakingsverzoek ingediend (2018) en zijn heil gezocht bij het Straatsburgse hof (2019). Zoals bekend tot nu toe zonder het door hem gewenste resultaat. Het is een juridisch David versus Goliath.

Voor de één is de reservistenpraktijk op zijn hoogst een beetje eigenaardig, voor de ander rechtsstatelijk onaanvaardbaar. Het zal van die uitgangspositie afhangen of men het onderwerp ruim 200 pagina’s waard vindt. Men zou wellicht terecht de kritiek kunnen opwerpen dat een heel boekje wat veel van het goede is. Toch zal zelfs de meest kritische lezer zich niet geheel kunnen onttrekken aan de charme van Jessurun d’Oliveira’s volhardende opstandigheid, passie voor de rechtsstaat en steeds aanwezige zelfspot. Dat hij het soms wat bont maakt (‘de Hoge Raad is een criminele organisatie’), doet daar niet aan af. Het is ook mooi meegenomen dat er en passant op allerlei andere juridische knelpunten en vraagstukken wordt gewezen, zoals de verhouding tussen artikel 17 Gw en artikel 6 EVRM.

Het lijkt er niet op dat Jessurun d’Oliveira juridisch Nederland binnen afzienbare tijd voldoende in zijn betoog mee zal krijgen om de strijd in zijn voordeel te beslechten. Maar voor wie later nog eens – waarschijnlijk met veel plezier – wil teruglezen hoe het allemaal ging, is er nu dit boekje. Dat is een aanwinst, en voor de liefhebbers van rebels with a cause een aanrader. (EN)

H.U. Jessurun d’Oliveira
Een boekje open over de Hoge Raad en zijn ‘reservisten’. Een fundamenteel recht gedeukt, de rechtsstaat aangetast
Nijmegen: Ars Aequi Libri 2019, 228 p., € 34,50
Dit boek kopen? https://arsaequi.nl/product/een-boekje-open-over-de-hoge-raad-en-zijn-reservisten/