web_Bauw-e.a.Boekbespreking. Het verschijnen van (de tweede druk van) het boek Toga­dragers in de rechtsstaat kan niet los worden gezien van de ‘Toga­minor’ die aan de UvA sinds enkele jaren wordt aangeboden en in verband waarmee aan diezelfde universiteit ook al sinds enkele jaren de auteurs van dit boek als respectievelijk hoogleraar Advocatuur (Böhler), Rechtspleging (Bauw), Sociale rechtshulp (Westerveld) en Openbaar Ministerie (De Meijer) zijn dan wel waren verbonden. De minor en het boek beogen een leemte in de juridische bacheloropleidingen te vullen: daar waar veel studenten aan het begin van hun studie vermoedelijk de klassieke togaberoepen als roeping voor ogen hebben – maar waar slechts weinigen daadwerkelijk toe geroepen worden – is in het curriculum vervolgens slechts in beperkte mate aandacht voor de onderscheidenlijke posities van deze beroepen. Met de nieuwe vlucht van Moot Courts is hierin wellicht al enige verandering, of zo men wil: verbetering, gekomen.

Met dit boek wordt langs een andere weg getracht de togaberoepen voor het voetlicht te brengen. In het boek staat ieders rol in de rechtsstaat centraal, waarmee dus voor een meer theo­retische dan praktische invalshoek is gekozen. Het geeft een mooi overzicht van de institutionele rolverdeling, de inherente kwetsbaarheden en de wijze waarop hier (al dan niet geïnstitutionaliseerde) beschermingsmechanismen voor bestaan. De theoretische benadering heeft evenwel ook een keerzijde. Zo geeft De Meijer een aardige bloemlezing van in de literatuur uitgewerkte interpretaties van de notie van magi­stratelijkheid, hetgeen tot de kern van de professionele identiteit van de officier van justitie gerekend kan worden. Ook geeft ze daarbij aan dat deze magistratelijkheid voortdurend wordt uitgedaagd door concurrente belangen en (maatschappelijke) verwachtingen. Maar bij het schetsen van deze spanning blijft het; een concretisering of duidelijke stellingname ontbreekt. Iets meer voorbeelden uit de praktijk had het geheel hier meer vlees op de botten en de lezer meer voer voor discussie gegeven. Dat dezelfde auteur het publiekelijk deelnemen aan discussies niet schuwt, is bekend van haar ‘Togacolumn’ in de NRC. Dat zij in deze columns ook wel eens standpunten inneemt die niet door iedereen zullen worden gedeeld – wegens spanning met diezelfde magistratelijkheid – evenmin (zie bijvoorbeeld over de ‘Dynamische verkeerscontrole’ in de NRC van 30 maart 2016). Wellicht is dit iets voor de derde druk? (LN)

E. Bauw, B. Böhler, M.E. de Meijer, M. Westerveld
Togadragers in de rechtsstaat. De juridische professies en de toegang tot het recht.
2e druk, Den Haag: Boom juridisch 2016, 404 p., € 45