De culturele identiteit is voor voedingsmiddelen enorm belangrijk. Of het nu gaat om rode wijn geproduceerd in de Chianti-regio in Italië of single malt whisky geproduceerd in Islay in Schotland. Het bepaalt voor een groot deel de aantrekkingskracht van een merk. Dit geldt ook voor Manuka honing. Deze honing wordt geproduceerd door bijen die zich voeden met het stuifmeel van de scopariumplant van Leptospermum. De honing was tot een paar jaar geleden nog onbekend, maar won populariteit toen het product werd geprezen om de antibacteriële eigenschappen. Daardoor is het tegenwoordig een veelgevraagd product. Maar waar komt de honing nou precies vandaan? Dat is de discussie die Nieuw Zeeland en Australië momenteel met elkaar voeren.

De scopariumfabriek
Zowel Nieuw-Zeeland als Australië zijn de thuisbasis van de scopariumplant van Leptospermum. En daarmee zijn beide landen in staat om de Manuka-honing te produceren. Een deel van het geschil komt voort uit de naam die ze de plant geven, Australië noemt het ‘de theeboom’, waar Nieuw Zeeland kiest voor ‘Manuka’. Dit heeft ertoe geleid dat Nieuw Zeeland in december 2017 de naam kon vastleggen in het Britse handelsregister. En daarmee werd een certificering gegeven aan de Nieuw Zeelandse honing. De Guardian schreef hierover het volgende: “De certificering betekent dat kopers in Groot-Brittannië gegarandeerd zijn dat Manuka uit Nieuw-Zeeland bepaalde eigenschappen bevat, terwijl Manuka-honing uit Australië zich niet aan deze eigenschappen hoeft te houden.”

Trots
Dat de Nieuw-Zeelandse Manuka-honing een keurmerk heeft bemachtigd kunnen de Australiërs maar moeilijk verkroppen. Ze zijn ervan overtuigd dat de plant afkomstig is uit hun land, en dus niet uit Nieuw-Zeeland. Het is een kwestie van trots geworden.

In een artikel voor ABC beweerde Nicola Charles, mede-eigenaar van de in Tasmanië gevestigde Blue Hills Honey in Australië, dat ze bewijs heeft om deze bewering te ondersteunen: “Leptospermum scoparium is ontstaan in Tasmanië en is later verspreid naar Nieuw-Zeeland en Victoria, we hebben dus een moreel argument om het nog steeds Manuka te noemen.”

Intrekking
De Australian Manuka Honey Association (AMHA) is het zat. Ze besloten het Britse certificeringsmerk formeel in te trekken uit protest tegen de gebruiksrechten van Nieuw-Zeeland. Hiermee hopen ze uiteindelijk de Manuka-naam voorgoed te claimen. Daarnaast zal de AMHA de gegevens uit de jaren 1800 indienen als bewijs van het Australische erfgoed van de honing.

Het kleverige zaakje lijkt voorlopig nog niet van de baan. Hoewel het erop lijkt dat Nieuw-Zeeland momenteel het voordeel heeft als het gaat om het claimen van het eigendom, kan de wind gauw draaien als Australië inderdaad in staat is om het historische bewijs aan te leveren.

Geschreven door Rob Davey, Senior Director van CompuMark